Eurosong 2025

Meer dan vijftig artiesten die in het verleden optraden op een Eurovisiesongfestival eisten op 6 mei 2025 in een open brief aan de EBU dat de deelname van Israël werd ingetrokken. Onder de ondertekenaars bevond zich de Portugese winnaar van 2017 Salvador Sobral, alsook Charlie McGettigan die in 1994 voor Ierland won. Ze vonden dat Israël met de militaire aanval op de Gazastrook de mensenrechten schond en beschouwen de Israëlische publieke omroep KAN, die namens Israël de artiesten voor het Eurovisiesongfestival levert, medeplichtig daaraan. Door Israël te laten deelnemen zou de EBU de misdaden die door Israël in de Gazastrook zouden worden bedreven "normaliseren en witwassen". De ondertekenaars achtten het onverteerbaar dat Rusland wegens de militaire invasie in Oekraïne wel van het Eurovisiesongfestival geweerd werd, maar Israël niet. "Er wordt met twee maten gemeten", aldus de ondertekenaars.

De EBU wees een boycot af. Eurovisiesongfestivaldirecteur Martin Green zei in een reactie: "De EBU is niet immuun voor wereldwijde gebeurtenissen, maar samen met onze leden is het onze rol om ervoor te zorgen dat het festival – in de kern – een universeel evenement blijft dat verbindingen, diversiteit en inclusie bevordert door middel van muziek".

De publieke omroepen van Slovenië, Spanje, Vlaanderen en Ierland, die zelf ook een artiest afvaardigden, spraken zich niet publiekelijk uit voor een boycot maar wilden wel over de deelname van Israël het gesprek aangaan. De regering van IJsland sprak zich explicieter uit en verlangde uitsluiting. Ook de Zwitserse winnaar van de vorige editie van het Eurovisiesongfestival, Nemo, sprak zich uit tegen de deelname van Israël. De Vlaamse publieke omroep VRT zond op verzoek van de socialistische vakbond in de week van het festival meermaals een reclamefilmpje van Oxfam uit waarin enkele bekende Vlamingen "I speak up for Palestine" zeggen, als aanklacht tegen het geweld op Palestijnen. Tijdens de halve finale hadden de Spaanse commentatoren over de oorlogsslachtoffers gesproken, wat hen op een klacht van de Israëlische omroep kwam te staan. De EBU dreigde met een boete als dit tijdens de finale nogmaals zou gebeuren. De Spaanse publieke omroep Radiotelevisión Española zond daarop vooraf aan de finale een boodschap uit met de tekst: "Als mensenrechten op het spel staan, is zwijgen geen optie. Vrede en gerechtigheid voor Palestina."

Op de avond van de finale was er in Bazel een demonstratie op straat tegen de deelname van Israël. De politie schatte het aantal demonstranten op vijfhonderd tot zeshonderd, de organisatoren hielden het op duizend. Volgens de Zwitserse politie probeerden vlak voor de aanvang van de finale zo’n vierhonderd mensen als groep het festivalterrein te betreden. De politie, die met zwaar vuurwerk bekogeld werd, greep in met een waterkanon en traangas. Er raakten drie agenten gewond.

Tijdens de finale, aan het einde van de uitvoering van de Israëlische Yuval Raphael (overlevende van het bloedbad op Supernova Sukkot Gathering), trachtten twee Britten van 27 en 22 jaar het podium te beklimmen. Minstens een ervan riep "Free Palestine" en er werd met verf gegooid. Ze werden door de beveiliging tegengehouden. De Britse actiegroep Youth Demand eiste die actie op. Deze actiegroep riep eerder op tot een handelsboycot tegen Israël wegens mensenrechtenschendingen in de Gazastrook.

Israël kreeg veruit de meeste publieksstemmen. Het land kreeg de maximale 12 publieksstemmen uit Australië, Azerbeidzjan, België, Duitsland, Frankrijk, Luxemburg, Nederland, Portugal, Spanje, Zweden, Zwitserland, het Verenigd Koninkrijk en de 'Rest of the World'. Na de show werd gewezen op mogelijke manipulatie van de cijfers.

In een video die werd gedeeld op sociale media gaf een Noors jurylid toe dat hij de stemmen manipuleerde om Israël geen punten te geven. Dit werd beschreven als "direct bewijs van manipulatie tegen Israël" in discussies na de finale. De video, oorspronkelijk gepost door het jurylid zelf, toont hoe hij zijn score aanpaste om te vermijden dat Israël punten kreeg, met als motivatie de geopolitieke context (de oorlog in Gaza). Dit leidde tot kritiek op de onpartijdigheid van jury's, hoewel de EBU geen formeel onderzoek aankondigde naar deze specifieke claim.

Naar aanleiding van de omstreden uitslag, waarvan later bleek dat er politieke inmenging had plaatsgevonden, riep de Spaanse publieke omroep RTVE riep op tot een herziening van het stemsysteem. Volgens RTVE is de invloed van televoting nadelig voor kwalitatieve inzendingen, en stelde dat het huidige systeem aangepast moest worden om een evenwichtiger resultaat te garanderen. In België pleitte de Vlaamse partij Vooruit voor een onafhankelijk onderzoek naar de televoting. De partij uitte twijfels over de transparantie en eerlijkheid van het stemsysteem, wat met name de hoge score bij de televoting voor Israël zou kunnen verklaren. Een mogelijke oorzaak van de hoge score voor Israël was dat Israël actief online campagne had gevoerd om stemmen te werven. De EBU liet in een reactie weten dat de televoting goed is verlopen en het systeem tot een van de meest geavanceerde systemen behoort. De Nederlandse omroep AVROTROS en de NPO gaven aan in gesprek te willen gaan met de EBU om de basisprincipes van het festival te bespreken. Beide maakten zich zorgen en zijn van mening dat de maatschappelijke en geopolitieke spanningen invloed hebben op het festival. Ook Finland, IJsland en Slovenië sloten zich aan bij de neergelegde vragen.

In november 2025 nam de organisatie maatregelen rondom de stemprocedure. Zo mag er geen "buitenproportionele" promotie worden gemaakt, mag er in plaats van twintig keer slechts tien keer worden gestemd en worden mensen actief aangemoedigd de stemmen te verdelen over meerdere landen. Ook keren de vakjury's vanaf 2026 terug in de halve finales.